Otizmde Erken Tanı Hayati: Aileler Bu Hatalardan Kaçınmalı

2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Doç. Dr. Cansu Mercan Işık, otizm spektrum bozukluğunda aileleri erken tanı konusunda uyardı. Doç. Dr. Işık, tanıyı erteleme ve farklı bölümlerde zaman kaybetme gibi hataların sıkça yapıldığını belirterek, şüphe durumunda vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Otizmin yaşamın ilk üç yılında belirtilerle ortaya çıktığını da ekledi.

Doç. Dr. Işık, otizmin sosyal alanda zorluklar, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize bir nörogelişimsel bozukluk olduğunu açıkladı. Genellikle bir yaş civarında sosyal gülümsemede eksiklik, göz teması kurmama ve isme bakmama gibi ilk belirtiler ortaya çıkıyor. Bu durum, ilerleyen süreçte konuşma gecikmesi, akran ilişkilerinin gelişmemesi ve tekrarlayan davranışların artması şeklinde ilerleyebilir. Belirtilerin her çocukta farklı yoğunlukta ve biçimde görülebildiğini de belirtti.

Erken Tanı ve Ailelerin Rolü

Hastalıkta erken tanının önemine değinen Doç. Dr. Işık, beynin ilk altı yaşındaki gelişiminin oldukça hızlı olduğunu ifade etti. Ne kadar erken müdahale edilirse o kadar hızlı ve etkili yanıt alındığını vurguladı. Bu nedenle ailelerin sürece önemli sorumluluklar düştüğünü hatırlattı.

Doç. Dr. Işık, ailelerin tanıyı erteleme, korku nedeniyle başvuru yapmama veya farklı bölümlerde zaman kaybetme gibi hatalar yaptığını dile getirdi. Şüphe duyulduğu anda vakit kaybetmeden bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına başvurulması gerektiğini belirtti. Erken tanı, otizm spektrum bozukluğunda sürecin en kritik basamaklarından biridir.

Tedavi Yaklaşımları ve Toplumsal Farkındalık

Otizmin tedavisine de değinen Doç. Dr. Işık, tek bir yöntem veya tek başına etkili bir ilaç tedavisi bulunmadığını söyledi. Medikal tedavinin yalnızca eşlik eden bazı durumlarda destekleyici olarak kullanılabileceğini aktardı. Bu süreçte en etkili yaklaşımın bireyselleştirilmiş, yoğun ve sürekli özel eğitim programları olduğunu belirtti. Ailelerin gecikmeden başvurmaları ve özellikle çocuk psikiyatrisi ekipleriyle iş birliği içerisinde hareket etmeleri büyük önem taşıyor.

Toplumsal farkındalığa da değinen Doç. Dr. Işık, herkesin farkındalığını artırma görevini üstlenmesi gerektiğini ifade etti. Otizmli bireyleri toplumsal yaşamın içine dâhil etmek ve birlikte yaşam kültürünü güçlendirmek gerektiğini vurguladı. Toplum olarak daha kapsayıcı, anlayışlı ve destekleyici sosyal ortamlar oluşturulması gerektiğini söyledi. Asıl değişimin toplumda başladığını ve farkındalıkla büyüdüğünü hatırlattı.

• #Cansu Mercan Işık
• #Otizm