Doğu Karadeniz Deniz Suyu Sıcaklığı Artıyor Sel Riski Yükseliyor

Doğu Karadeniz’de yaz aylarında deniz yüzeyi sıcaklığı son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece arttı. Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Baltacı, bu artışın 1,6 derecelik bölümünün son 10 yılda gerçekleştiğini ve ani, kuvvetli yağışları tetikleyerek sel riskini yükselttiğini belirtti.

Küresel iklim değişikliğinin etkileri deniz suyu sıcaklıklarında da gözlemleniyor. Bu durum, hava olaylarının seyrini farklı bölgelerde önemli ölçüde etkileyebiliyor. Prof. Dr. Baltacı’nın araştırması, Doğu Karadeniz’deki deniz suyu sıcaklık değişimleri ile kuvvetli yağışlar arasındaki bağlantıyı ortaya koydu.

Deniz Suyu Sıcaklığı ve Sel Riski İlişkisi

Araştırmada, bölgede yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının son 40 yılda ortalama 2,5 derece yükseldiği belirlendi. Bu artışın büyük bir kısmı, son on yılda 1,6 derece olarak kaydedildi. Yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaşmasının, atmosfere taşınan nem miktarını artırdığı tespit edildi.

Bu durum, uygun atmosfer koşulları oluştuğunda ani gelişen kuvvetli yağışların oluşumunu kolaylaştırıyor. Kuvvetli yağışlar, özellikle kıyı kesimlerde sel ve su taşkını riskini önemli ölçüde artırıyor.

Prof. Dr. Baltacı, Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden daha belirgin etkilendiğini vurguladı. Denizdeki ısınmanın, karadaki ısınmadan daha ciddi bir afet riski taşıdığını belirtti. Aşırı deniz suyu sıcaklığı artışının, kuvvetli yağışları ve buna bağlı sel ile su taşkını riskini beraberinde getirdiğini söyledi.

Baltacı, iklim değişikliğiyle bu risklerin daha belirgin hale geldiğini ve daha sık görülmeye başladığını ifade etti. Karadeniz’de ortalama sıcaklıklar kışın 9, ilkbaharda 11, yazın 23 ve sonbaharda 18 derece civarında seyrediyor. Son 10 yılda iklim değişikliğinin etkileri daha şiddetli hissedildi.

Normalde temmuz ve ağustos aylarında deniz suyu sıcaklıklarının 25 dereceye kadar ulaştığı belirtilirken, 2025’in temmuz sonu ve ağustos aylarında bu sıcaklığın 26 dereceye çıktığı kaydedildi. 26 derece, kasırgaların oluşumu için risk oluşturan bir eşik değer olarak kabul ediliyor ve bu durumun Doğu Karadeniz’de de aşırı derecede görülmeye başlandığı aktarıldı.

Doğu Karadeniz’de ‘Sıcak Havuz’ Etkisi

Mevcut iklim değişikliği eğilimleri devam ederse, Doğu Karadeniz’de düzensiz yağış rejiminin mayıs-eyylül dönemine yayılacağı öngörülüyor. Ani gelişen kuvvetli yağışların sıklığının artması ve kentleşmenin etkisiyle sel riskinin yükselmesi bekleniyor.

Çalışma kapsamında Rize, Artvin ve Hopa çevrelerinde aynı gün içinde eşik değerlerin üzerinde gerçekleşen kuvvetli yağışlar incelendi. Bu yağışların meydana geldiği günlerde deniz suyu sıcaklığının 26 derecenin üzerinde olduğu gözlemlendi. Kuvvetli kuzeybatılı akışlarla taşınan nemin, atmosferin kararsızlık koşulları ve bölgenin dağlık yapısıyla birleşerek kuvvetli yağış oluşumunda rol oynadığı belirtildi.

Doğu Karadeniz’de deniz suyu sıcaklıkları Batı Karadeniz’e göre yaklaşık 0,5 derece daha yüksek. Bu durum, bölgeyi bir nevi ‘sıcak havuz’ haline getiriyor ve iklim değişikliğinin belirgin etkisini gösteriyor. Dağlık topoğrafya nedeniyle nemin dar kıyı bandında yoğunlaşması ve peş peşe gelişen bulut sistemleri, öğleden sonra kuvvetli yağış riskini artırıyor.

Risklerin azaltılması için mayıs-eylül döneminde deniz suyu sıcaklıklarının düzenli izlenmesi, bölgeye özgü yüksek çözünürlüklü hava tahmin modellerinin kullanılması ve erken uyarı sistemlerinin bütüncül bir yaklaşımla güçlendirilmesi tavsiye ediliyor.

• #Doğu Karadeniz
• #İklim Değişikliği