Bakan Fidan ABD İran Mutabakatı İçin Uygulama Vurgusu Yaptı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Moskova’da Rus mevkidaşı Lavrov ile görüştü. Fidan, ABD-İran mutabakatının kesintisiz uygulanması gerektiğini vurgulayarak, bölgedeki çatışma iklimini kırmak için kritik bir adım olduğunu belirtti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Moskova’da Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile yaptığı görüşmenin ardından ABD ile İran arasında varılan mutabakatın kesintisiz uygulanması gerektiğini belirtti. Fidan, bu anlaşmayı bölgedeki çatışma iklimini kırmak için kritik bir diplomatik eşik olarak niteledi ve memnuniyetle karşıladığını ifade etti.
Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da altını çizdiği gibi, bu adımın geçici bir sükunetten ziyade yapısal ve kalıcı bir güvenlik mimarisine dönüşmesinin en büyük temenni olduğunu söyledi. Mutabakatın nihai imza sürecine başarıyla taşınması, eksiksiz uygulanması ve kalıcı bir diplomatik zemine dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
Mutabakat Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Fidan, nihai imzalar atılana kadar geçecek hassas süreçte, barış iklimini zehirleyebilecek söylemlerden ve İsrail’in süreci rayından çıkarmayı hedefleyecek olası sabotaj girişimlerinden kaçınılmasının elzem olduğunu belirtti. Bu sonucun ortaya çıkmasında ABD ve İran liderlerinin siyasi iradesini önemli bulduğunu kaydetti. Pakistan’ın arabuluculuk çabalarını takdirle karşıladığını, Katar ve Suudi Arabistan’ın diplomatik desteklerini ise memnuniyetle not ettiğini ekledi.
Hürmüz Boğazı’nın savaş öncesi gibi tüm gemilerin güvenli, serbest ve kesintisiz geçişine açık tutulmasının bölgesel istikrar ve küresel enerji güvenliği açısından hayati önem taşıdığını belirten Fidan, Türkiye’nin bu mutabakatın daha geniş bir bölgesel barış perspektifine kapı aralaması için çalıştığını kaydetti.
Lavrov ile Antalya Diplomasi Forumu sonrasında sürekli telefonla iletişim halinde olduklarını hatırlatan Fidan, Türk-Rus ilişkilerindeki yoğunluğun ve bölgesel gündemin daha sık istişareleri zorunlu kıldığını dile getirdi. İkili işbirliğini ilgilendiren birçok konunun detaylıca ele alındığını aktardı.
Türkiye-Rusya ilişkilerinin köklü tarihi, güçlü ekonomik temelleri, üst düzey siyasi diyalog ve karşılıklı güvene dayandığını vurgulayan Fidan, küresel sınamalara rağmen ikili işbirliğinin olumlu seyrinin korunduğunu belirtti.
Ukrayna ve Karadeniz Güvenliği Vurgusu
Fidan, görüşmelerde enerjiden ticarete birçok konuda ileriki adımları ele aldıklarını söyledi. Bölgedeki çatışmaların sona ermesinin, ikili ilişkilerdeki potansiyeli tam olarak yakalamak için büyük önem taşıdığını ifade etti. 5. yılına giren Ukrayna savaşının en kısa sürede barışçıl yollarla sonlandırılması arzusunu ilettiğini ve müteakip müzakere turlarına ev sahipliği yapma hazır olduğunu yineledi. Türkiye’nin temel önceliğinin Rusya ve Ukrayna’nın diplomasi masasına dönmesi olduğunu belirtti.
Rusya-Ukrayna Savaşı’ndaki tırmanmanın ve yayılma tehlikesinin endişe verici olduğunu işaret eden Fidan, cephe gerisi saldırılardaki artışın ve Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğini tehdit eden durumların gerilimi düşürücü önlemleri gerekli kıldığını söyledi. Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğine ilişkin beklentilerini mevkidaşına ilettiğini ve bu konuda fikir teatisinde bulunduklarını ekledi.
Görüşmelerde Güney Kafkasya’daki güncel gelişmeleri de ele aldıklarını aktaran Fidan, yürütülen barış ve normalleşme süreçlerinin bölgeye istikrar sağlayacağının önemini teyit etti. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki süreçte katedilen mesafeden memnuniyet duyduğunu belirterek, ekonomik etkileşim, ulaştırma ve ticaret hatlarının geliştirilmesinin bölgesel istikrarın teminatı olacağını söyledi. 3+3 bölgesel işbirliği platformunun da önemli bir çerçeve sunduğunu düşündüğünü ifade etti.
Türkiye’nin Filistin meselesinin bölgesel barış, istikrar ve adalet ekseninde çözüme kavuşturulması yönündeki tutumunu yinelediklerini vurgulayan Fidan, Gazze’de ateşkesin korunması, insani yardımlara erişim ve yeniden inşa faaliyetleri için diplomatik girişimlere katkı sağlamayı sürdürdüklerini aktardı. İsrail’in iki devletli çözümü baltalamaya yönelik eylemlerinin, Gazze’deki ateşkes ihlallerinin ve Batı Şeria’daki yerleşimci terörünün önlenmesi için uluslararası çabaların artırılması gerektiğini belirtti.
Fidan, Suriye’de istikrar, güvenlik ve birliğin tesis ve tahkimi yönünde kaydedilen ilerlemenin umut kaynağı olduğunu ifade etti. Türkiye’nin, toprak bütünlüğü temelinde Suriye’de istikrar ve güvenliğin tesisi için yapıcı katkı sunmak isteyen tüm taraflarla işbirliği içinde hareket edeceğini söyledi. Türkiye ve Rusya’nın ortak çıkarlar ve bölgenin güvenliği için birlikte çalışmaya devam edeceğini de sözlerine ekledi.
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Fidan, savaşlarda sivillerin ve yerleşim yerlerinin hedef alınmasını prensip gereği kınadıklarını ve bu konudaki hassasiyetlerini sürdüreceklerini belirtti. ABD-İran mutabakatına uluslararası aktörlerin hemen hepsinin barışa ulaşılması yönünde arzusu ve baskısı olduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla dünyanın bu meselenin küresel bir sorun olduğunu anladığını, enerji, gıda ve petrokimya sektörlerinde muazzam fiyat artışları ve tedarik zinciri sıkıntıları yaşandığını vurguladı.
Fidan, muhatap oldukları tüm devletlerin mutabakatın bir an önce hayata geçmesini talep ettiğini ve herkesin destek verdiğini söyledi. İsrail’in bölgedeki tavırlarının sadece birkaç ülkenin değil, bütün dünyanın sorunu olduğunu ve tüm dünyanın bunun farkında olduğunu belirtti. İsrail’in oluşturduğu illüzyonun dağılmasına yönelik bir anlayış birliği oluştuğunu, bunun diplomatik yöntemlerle eylem birliğine dönüşmesi gerektiğini söyledi. Ülkelerin samimi olması, yanlışa yanlış demesi ve gerekli cevabı vermesi gerektiğini, aksi takdirde İsrail’in bölgedeki istikrarsızlaştırıcı oyununun devam edeceğini ifade etti.
Türkiye’nin bölgesinde istikrarlaştırıcı politikasıyla öne çıktığını belirten Fidan, Pakistan ve Katar gibi ülkelerle iletişim halinde olduklarını ve bu ülkelerin ciddi çaba gösterdiğini söyledi. Bölge liderlerinin ABD Başkanı Donald Trump ile telekonferans yapmasının önemli bir dönüm noktası olduğunu, bölge ülkelerinin ortak tutumlarını ortak diplomatik dille ifade etme refleksini geliştirdiğini kaydetti. Trump’ın irade ortaya koyduğunu, İsrail’in itirazlarını dinlemediğini, İran’ın olumlu cevap verdiğini ve bir neticeye ulaşıldığını aktardı. Kalan 60 günlük dönemde teknik müzakerelerin nihayete ermesi ve bölgede barışın oluşması umudunu dile getirdi.
Savaş sonrasında bölge ülkeleriyle ve etkili aktörlerle bir araya gelerek herkesin çıkarını gözeten, dünyaya istikrar üreten bir düzenin oluşması gerektiğini belirten Fidan, bunun için şartların ve zeminin müsait olduğunu, sadece vizyon, cesaret ve biraz iteklemeye ihtiyaç olduğunu sözlerine ekledi.
Yorum Yap