Hirfanlı HES Yerli Teknolojiyle Modernize Ediliyor
Hirfanlı HES, yerli teknolojiyle modernize edilerek verimliliği artırılıyor. Türbin veriminin %94’e çıkarılması hedeflenirken, santralin ekonomik ömrü 40-50 yıl uzayacak.
Ankara’nın Bala ilçesinde bulunan Hirfanlı Hidroelektrik Santrali (HES), yaklaşık 67 yıldır elektrik üretimi gerçekleştirdiği santralde yerli teknolojiyle kapsamlı bir modernizasyon sürecine girdi. 1953’te temelleri atılan ve ilk üniteleri 1959’da faaliyete geçen santral, 128 megavat kurulu güce sahip 4 ünitesiyle bugüne kadar 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik üretti.
Yerli Teknolojilerle Verimlilik Artışı Hedefleniyor
Rehabilitasyon kapsamında, santralin türbin verimliliğinin mevcut yüzde 87,9’dan yüzde 94,15’e çıkarılması amaçlanıyor. Bu artışla, aynı miktarda su kullanarak yıllık yaklaşık 15 gigavatsaat ek elektrik üretimi sağlanması öngörülüyor. Bu kapasite artışının, yaklaşık 10 bin ek konutun yıllık enerji ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükte olduğu belirtiliyor.
Projede yüzde 92’lik yerlilik oranı dikkat çekiyor. Türbin tasarımı TEMSAN, jeneratör yenileme çalışmaları EÜAŞ Jeneratör Fabrikası, kontrol ve otomasyon sistemleri ise EÜAŞ tarafından yürütülüyor. Kritik bileşenlerin geliştirilmesinde TÜBİTAK MAM da görev alıyor. Bu çalışmalarla yabancı tedarikçilere yönelik lisans ve güncelleme bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.
Modernizasyonun ardından santralin ekonomik ömrünün en az 40-50 yıl daha uzatılması planlanıyor. İlk ünitenin rehabilitasyon sürecinin bu yıl sonunda tamamlanması öngörülüyor. Türkiye’nin 1983’te ilk yüzde 100 yerli türbinine ev sahipliği yapan Hirfanlı HES’in rehabilitasyonu, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini karşılayarak tesisin şebeke dengeleme ve frekans düzenleme hizmetlerine katkı sunmasını sağlamayı amaçlıyor.
Kaya: Verim Kayıpları Giderilecek
EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, rehabilitasyonun santralin verimliliğini artırmayı ve ömrünü uzatmayı hedeflediğini belirtti. Zamanla ekipmanların yaşlanmasıyla oluşan verim kayıplarının giderileceğini ifade eden Kaya, normalde yüzde 90 verimle tasarlanan türbinlerin son ölçümlerde yüzde 87 civarına düştüğünü tespit ettiklerini söyledi.
Kaya, yeni tasarım ve dizayn çalışmalarıyla rehabilitasyondan çıkan ünitenin yüzde 94 verimle çalışmasını beklediklerini vurguladı. Tamamen yerli ve milli imkanlarla yürütülen rehabilitasyonun yüzde 92 yerlilik oranına sahip olacağını ekledi. İlk ünitenin tamamlanmasının ardından diğer ünitelerin de kademeli olarak rehabilitasyona gireceğini kaydetti.
Hirfanlı HES’in 1959’dan bu yana yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik ürettiğini hatırlatan Kaya, santralin yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat üretimle yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşıladığını aktardı. Kaya, Kızılırmak Havzası’ndaki yağışlara da değinerek, Hirfanlı rezervuar alanında ciddi bir yükselme izlediklerini ve önümüzdeki günlerde de bu yükselişin devam etmesini beklediklerini sözlerine ekledi.
Yorum Yap