Bakan Ersoy, Çalıntı Melek Heykelini Fener Rum Patrikhanesi’ne İade Etti

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde düzenlenen törenle, Aya Yorgi Manastırı’ndan çalınan “Melek heykeli”ni Fener Rum Patriği 1. Bartholomeos adına Episkopos Paisios’a teslim etti. Heykel, 2004 yılında Denizli İl Emniyet Müdürlüğü operasyonuyla ele geçirilmiş, yapılan incelemelerle Heybeliada’daki manastırdan çalındığı tespit edilmişti. Hukuki süreçlerin tamamlanması ve Fener Rum Patrikhanesi ile sağlanan diyalog sonucunda eser ait olduğu yere döndü.

Bakan Ersoy, bu teslimatın bir eserin yerine dönmesi, kültürel bir hafızanın tamamlanması kadar hukukun, saygının ve ortak değerlerin somut bir tezahürü olduğunu belirtti. Daha önce 2021’de Çanakkale Gökçeada’daki kiliselerden çalınan 12 ikonanın da Troya Müzesi’nde düzenlenen törenle Patrikliğe teslim edildiğini hatırlattı. Ersoy, 2004’te başlayan sürecin bugünkü güzel sonuca ulaşmasında emeği geçen tüm kurum ve kişilere teşekkür etti.

Türkiye’nin Kültürel Miras Çalışmaları Hız Kesmiyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 219 müze ve 147 ören yeri, geçen yıl 33 milyonu aşkın ziyaretçiyi ağırladı. Uluslararası alanda gerçekleştirilen sergilerle, Türkiye’nin hafızasını dünya ile paylaşmaya devam eden Bakanlık, Roma Kolezyum’daki Göbeklitepe Sergisi ile milyonlara ulaştı. Benzer şekilde, Göbeklitepe ve Taş Tepeler anlatısı Berlin’e taşınarak uluslararası kamuoyuyla buluştu.

Şanlıurfa merkezli Göbeklitepe, Karahantepe, Sayburç ve Sefertepe gibi önemli yerleşimleri barındıran “Taş Tepeler Kazı Projesi”, Türk arkeolojisinin en kapsamlı girişimlerinden biri olarak öne çıkıyor. 5 yıl içinde 12 ayrı arkeolojik alanda sürdürülen çalışmalara, 15’i Türk ve 21’i yabancı olmak üzere toplam 36 akademik kurum katıldı. 2025 yılı itibarıyla 219 bilim insanı ve araştırmacının katkısıyla yürütüldü.

Geçen yıl Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri’nin de kaydedilmesiyle UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki varlıkların sayısı 22’ye yükseldi. Dünya Mirası Geçici Listesi’nde ise bu sayı 79 olarak kaydedildi. Bakan Ersoy, 2024’te ülke çapında toplam arkeolojik faaliyet sayısının 800’e ulaşacağını öngördüklerini bildirdi.

Kültür Varlıkları Kaçakçılığına Karşı Kararlı Mücadele

Bakan Ersoy, Türkiye’nin kültürel mirasını koruma ve kaçırılan eserleri geri getirme konusunda hem ulusal hem uluslararası ölçekte güçlü bir mücadele yürüttüğünü vurguladı. Selimiye Camii’nden Sümela Manastırı’na, Ayasofya-i Kebir Camii’nden Aziz Nikolaos Kilisesi’ne kadar tüm kültür varlıklarının geleceğe taşınması için mücadele ettiklerini belirtti.

Kültür varlığı kaçakçılığının en büyük tehditlerden biri olduğuna işaret eden Ersoy, bu suçla mücadelede uluslararası işbirliklerinin kritik rol oynadığını söyledi. Türkiye’nin artık bu alanda sadece kendi mirasını koruyan değil, aynı zamanda uluslararası düzeyde yön veren bir aktör konumuna geldiğini ifade etti. 2002’den günümüze kadar yürütülen çalışmalar neticesinde 13 bin 451 kültür varlığı ülkeye kazandırıldı.

Son yıllardaki en dikkat çekici iade süreçlerinden biri olan Marcus Aurelius heykelinin bilimsel ve hukuki süreçler sonucunda Türkiye’ye getirildiğini anlatan Ersoy, kaçakçılıkla mücadelenin ülke içinde de sürdüğünü ekledi. 2020-2025 döneminde 1 milyon 300 bini aşkın kültür varlığı ve objenin ele geçirilerek müzelere kazandırıldığı bildirildi.

Dijital alanda da etkin mücadele yürütüldüğünü belirten Bakan Ersoy, yapay zeka destekli “TraceArt” sistemi ile Türkiye kökenli kültür varlıklarının küresel ölçekte izlendiğini vurguladı. Çevrim içi platformlar, müzayede siteleri ve sosyal medya kanalları düzenli olarak takip ediliyor. Ayrıca, 2023’te başlatılan “Tarihi Eserlerin Güvenliği İçin Kimliklendirme Projesi” kapsamında 600 binden fazla eser, DNA benzeri izler içeren kimyasal işaretleme yöntemiyle güvence altına alındı.

• #Fener Rum Patrikhanesi
• #Mehmet Nuri Ersoy