Orta Doğu Gerilimi ve Fed Sinyalleri Küresel Piyasaları Belirsizliğe Sürükledi

Orta Doğu’daki devam eden gerilimler ve ABD’den gelen çelişkili açıklamalar, küresel piyasaları bugün yön arayışına itti. ABD ve Avrupa borsaları Fed Başkanı Jerome Powell’ın faiz artışı beklentilerini yumuşatan sözleriyle yükselişe geçerken, bölgedeki çatışmaların sürmesi Asya piyasalarında negatif bir seyir izlenmesine neden oldu. Bu durum, yatırımcıların temkinli davranmasına yol açtı.

Orta Doğu Gerilimi ve Ekonomik Veriler Piyasalara Yön Verdi

Kuveyt’e ait es-Salimi adlı ham petrol tankeri, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai Limanı’nda İran tarafından hedef alındı. Tankerde yangın çıktığı belirtildi. Bu gelişme, bölgedeki çatışmaların tırmandığına dair endişeleri artırdı.

ABD Başkanı Trump, ülkesinin İran’daki askeri saldırılarını sonlandırmak amacıyla ‘yeni ve daha makul bir rejimle’ ciddi görüşmeler yürüttüğünü ileri sürdü. Trump, bu aşamada ‘büyük ilerleme’ kaydedildiğini ifade etti. Anlaşma sağlanmaması durumunda Basra Körfezi’ndeki Hark Adası, elektrik santralleri ve petrol kuyularını hedef alacakları tehdidinde bulundu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Tahran yönetiminin kamuoyuna yaptığı açıklamaların aksine anlaşmaya ‘giderek daha istekli olduğunu’ öne sürdü. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Fox News televizyonuna verdiği röportajda, ABD’nin zamanla Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü yeniden ele geçireceğini vurguladı. Bessent, seyrüsefer serbestliğinin ABD refakatiyle veya çok uluslu bir refakat gücüyle sağlanacağını belirtti.

Fed Başkanı Jerome Powell, Harvard Üniversitesinde katıldığı bir etkinlikte, Orta Doğu’daki gelişmeler karşısında politikalarının ‘gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir konumda olduğunu’ ifade etti. Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü dile getirdi. İş gücü piyasası ve enflasyon hedefleri arasında gerilim yaşandığını belirten Powell, bu zorlu dönemde ‘oy birliği’ beklemenin yanıltıcı olabileceğini söyledi.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu’daki savaşın doğrudan etkilenen ülkelerin ekonomilerinde ciddi aksaklıklara yol açtığını bildirdi. IMF yetkilileri tarafından kaleme alınan bir blog analizinde, savaşın enerji, ticaret ve finans üzerindeki etkileri ele alındı. Analiz, dünyanın yeni bir şokla karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Powell’ın enflasyon beklentilerine dair açıklamaları sonrası enflasyonist endişeler bir nebze azaldı. Bankanın bu yıl faiz artırımına gitmeyeceği öngörüleri güç kazandı ve tahvil piyasasındaki satış baskısı azaldı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesinde dengelendi. Dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,4 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu yüzde 1,2 artışla 4 bin 564 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 1,8 azalışla 106,1 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı, Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviye olan 106,9 doları görmesinin ardından yüzde 0,1 düşüşle 102,8 dolar seviyelerinde dengelendi.

ABD, Avrupa ve Asya Borsalarında Dalgalanma

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,11 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,39 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,73 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları, devam eden jeopolitik gerilimlerden destek bulan petrol ve madencilik hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti. Alman Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo), Orta Doğu’daki çatışmaların yol açtığı artan enerji maliyetleri ışığında Almanya’da daha fazla şirketin fiyat artırmayı planladığını bildirdi.

Avro Bölgesi’nde ekonomik güven endeksi martta aylık bazda 1,6 puan düşüşle 96,6 seviyesine geriledi. Bu düşüş, Orta Doğu’daki gelişmelerin ekonomik büyümeyi zayıflatacağı beklentisiyle yaşandı. Almanya’da mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde, yıllık yüzde 2,7 ile beklentiler dahilinde arttı.

Almanya’da enflasyonun hızlanması, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımına gitmek zorunda kalabileceğine yönelik öngörüleri öne çıkardı. ECB Başkanı Christine Lagarde, geçen hafta ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ve Tahran’ın misillemelerinin yol açtığı enerji şokunun yüzde 2 olan büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açması durumunda, para politikasında bir ayarlama yapılmasının meşru hale gelebileceğini belirtmişti.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen, artan gübre fiyatlarının ve Orta Doğu’daki gelişmelerin tarım sektörünü ciddi şekilde etkilediğini belirtti. Hansen, yeni önlemler üzerinde çalıştıklarını söyledi. Fransız enerji şirketi Total Energies hisseleri, Orta Doğu fiziksel petrol piyasasına yönelik stratejik hamlelerin kar beklentilerini artırmasıyla yüzde 3’ün üzerinde değer kazandı.

JPMorgan’ın güçlü ilk çeyrek beklentileri sonrası spor otomobil üreticisi Ferrari’nin hisseleri yüzde 4’ten fazla yükselerek EuroStoxx 50’ye öncülük etti. Alman savunma sanayi şirketi Rheinmetall’ın hisseleri, artan sipariş defteri ve ‘kriz hissesi’ niteliğiyle yüzde 2 yükseldi. Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,18, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,92, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,02 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 1,61 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsaları, jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerin etkisiyle negatif seyretti. Çin’de şubat ayında 49 seviyesinde olan mart ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) mart ayında 50,4 seviyesine yükseldi. Hizmet sektörü PMI 49,5’ten 50,1’e, bileşik PMI ise 49,5’ten 50,5’e çıktı. Ülkede imalat sanayi aktivitesinin iki aylık daralmanın ardından pozitif tarafa döndüğü görüldü.

Analistler, Çin’in Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerden kaynaklı etkilerden diğer ülkelere göre daha az etkilenmesinin beklendiğini belirtti. Enerji fiyatlarındaki artışın ülkedeki yeşil enerji sektörüne olumlu yansıyabileceği yorumları yapıldı.

Japonya’da mart ayına ilişkin Tokyo TÜFE, yüzde 1,4 ile beklentilerin altında artarken, bir önceki aya göre yavaşladı. Ülkede işsizlik oranı şubat ayında yüzde 2,6 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Ocak ayında yüzde 4,3 artış kaydeden sanayi üretimi şubatta yüzde 2,1 ile beklentilerin üstünde azaldı. Perakende satışlar şubatta yüzde 2 ile beklentilerin üzerinde azalırken, yıllık bazda yüzde 0,2 düşüş gösterdi. Güney Kore, İran’la savaşın şiddetlenmesi nedeniyle enerji maliyetlerini hafifletmek için 17 milyar dolardan fazla ek bütçe önerdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 azaldı. Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düşüş yaşadı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 değer kaybederek 12.626,35 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 azalışla 14.540,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,4423’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,4750’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, dış ticaret dengesi ve Hizmet Üretici Fiyat Endeksi’nin, yurt dışında ise ABD’de JOLTS açık iş sayısı, İngiltere’de büyüme, Almanya’da işsizlik oranı ve Avro Bölgesi’nde enflasyon başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.500 ve 12.400 puanın destek, 12.700 ve 12.800 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydettiler.

• #Jerome Powell
• #Orta Doğu